(+48) 530 068 508 kancelaria@msz-adwokat.pl

Blog

Rozwód.Alimenty.Kontakty z dzieckiem.Władza rodzicielska.Spadek.Podział Majątku.Prawo pracy

prawo rodzinne

bez tajemnic

Odpowiedzialność za długi małżonka, czyli czy komornik może zająć samochód żony za długi męża.

utworzone przez sie 28, 2020Rozwód, Sprawy majątkowe2 Komentarze

Zgodnie z treścią przysięgi małżeńskiej pobieramy się na dobre i na złe. I czasem to „złe” dopada nas w najmniej oczekiwanych okolicznościach, gdy np. dowiadujemy się, że mąż lub żona wzięli „chwilówkę” za naszymi plecami albo przestali spłacać inne zobowiązanie. Czy Ty również będziesz odpowiadać za taki dług? Czy komornik może zlicytować kolekcję srebrnych monet, która przypadła Ci w spadku albo zająć Twoje wynagrodzenie za pracę lub samochód?

To zależy, jak mawiają prawnicy. I uzależnione jest także od tego, czy zawaliście między sobą intercyzę. Ale nie zawsze – żeby nie było za prosto.

Jak małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje między małżonkami ustrój wspólności majątkowej. Dzieje się to automatycznie, chyba że małżonkowie jeszcze przed ślubem postanowili podpisać tzw. intercyzę, czyli umowę majątkową małżeńską (w formie aktu notarialnego), w której postanowili, że po wstąpieniu w związek małżeński będzie między nimi istniała rozdzielność majątkowa.

Zatem, jeżeli taka umowa nie została zawarta, zasadniczo wszystko, co zostanie nabyte przez małżonków po ślubie będzie stanowiło ich majątek wspólny. Oczywiście istnieją od tej zasady pewne wyjątki, ale to temat na osobny artykuł.

W każdym razie, system majątkowy obowiązujący pomiędzy małżonkami nie tylko decyduje o tym kto staje się właścicielem określonych składników majątkowych, ale także ma wpływ na zakres odpowiedzialności każdego z małżonków za długi drugiego z nich bądź też należności wspólne.

I w tym artykule chcę Ci właśnie wyjaśnić jak wygląda Twoje położenie w sytuacji, gdy istnieje między małżonkami owa wspólność majątkowa małżeńska, a pojawiły się długi. Bo musisz wiedzieć, że może ona być bardzo różna. A zatem, kiedy będziesz odpowiadać za długi będąc małżonkiem?

Małżeństwo a odpowiedzialność za długi

Po pierwsze, musisz wiedzieć, że gdy mamy do czynienia ze wspólnością majątkową małżeńską, to tak naprawdę mamy do czynienia aż z trzema majątkami – majątkiem wspólnym małżonków oraz dwoma majątkami odrębnymi (osobistymi) każdego z nich. Dlatego o tym wspominam?

Dlatego, że zakres Twojej odpowiedzialności za długi, który zaraz Ci opiszę, ma wpływ na to z jakich składników majątkowych może być prowadzona ewentualna egzekucja.

To znaczy, czy będziesz odpowiadać za konkretne zobowiązanie np. na rzecz banku Waszym wspólnym majątkiem, czy też odpowiedzialność będzie ograniczona np. jedynie do składników majątku osobistego – Twojego (np. przywołanych wcześniej srebrnych monet) lub Twojego współmałżonka.

Po drugie, zakres takiej odpowiedzialności zależy od sposobu powstania konkretnej należności (tzn. czy jesteś stroną umowy, czy jedynie wyrażałeś zgodę na jej podpisanie, a może też nic o tym długu nie wiedziałeś). Jak też od tego, czy dług wynika z tzw. czynności prawnej, czy powstał w trakcie małżeństwa, czy też jeszcze przed jego zawarciem.

Majątek wspólny

To co konkretnie wchodzi w skład majątku wspólnego?

Są to w szczególności (a więc przykładowo):

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Ale też przedmioty majątkowe nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego.

Przepisy przewidują też pewne wyjątki, kiedy to przedmiot mimo, iż nabyty w trakcie trwania wspólności majątkowej, nie wejdzie w skład majątku wspólnego małżonków. Tym samym, zasili majątek osobisty danego małżonka i stanie się tylko jego własnością. Więcej możesz przeczytać na ten temat w artykule: Darowizna a majątek wspólny. Czyli on, ona i teściowie.

Majątek osobisty

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą natomiast:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom (chodzi tu o udziały w spółce cywilnej);

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Sposób powstania długu

Wiesz już jakie przedmioty stanowią jaki majątek (wspólny lub osobisty). Ale napisałam Ci powyżej, że to, które z nich w konkretnym przypadku mogą zostać zajęte przez komornika zależy od tego kiedy i jak powstało konkretne zobowiązanie (dług). A jakie to sposoby?

1. umowa zostaje zawarta przez oboje małżonków (oboje podpisują umowę jako np. współkredytobiorcy)

2. umowa zostaje zawarta przez jednego z małżonków za zgodą drugiego małżonka

3. umowa zostaje zawarta tylko przez jednego z małżonków bez zgody drugiego małżonka.

4. należność powstała jeszcze przed ślubem albo nie wynika z czynności prawnej (a np. z czynu niedozwolonego lub bezpodstawnego wzbogacenia) lub jest bezpośrednio związana z majątkiem osobistym danego małżonka

5. należność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, wchodzącego w skład majątku wspólnego

A zatem jak będzie ona wyglądać w każdym z powyższych wypadków?

Odpowiedzialność współmałżonka za dług wspólny

Jeżeli umowa np. pożyczki zaciągnięta została przez oboje małżonków, to bez wątpienia odpowiadają oni nie tylko majątkiem wspólnym, ale również swoimi majątkami osobistymi. Czyli komornik może prowadzić egzekucję również z tego, co dostali w spadku lub darowiźnie. Jak też z majątku, który posiadali przed ślubem.

Odpowiedzialność współmałżonka w przypadku wyrażenia zgody na zawarcie umowy

Bardzo często zdarza się tak, że stroną umowy, np. pożyczki jest tylko mąż lub żona. Natomiast współmałżonek jedynie wyraża zgodę (najczęściej w formie pisemnej) na jej zawarcie.

Wówczas odpowiedzialność ograniczona jest do majątku wspólnego oraz do majątku osobistego tego z małżonków, który złożył podpis na umowie. A zatem, w przypadku egzekucji komorniczej, nie może ona prowadzić do przymusowej sprzedaży rzeczonych monet, które małżonek wyrażający zgodę otrzymał w spadku, ponieważ stanowią one jego majątek osobisty.

Odpowiedzialność małżonka z tytułu umowy zawartej jedynie przez jednego z nich

Jeśli umowa np. pożyczki zawierana była tylko przez jednego z małżonków jeszcze przed ślubem lub dług dotyczy jedynie jego majątku osobistego (przykładem jest np. zobowiązanie tego małżonka z tytułu długów spadkodawcy, po którym dziedziczy albo wierzytelność zabezpieczona hipoteką na majątku osobistym małżonka), to wówczas odpowiedzialność nie obejmie drugiego małżonka.

A zatem, w tym wypadku, odpowiedzialność ponosić będzie tylko jeden z małżonków i odpowie on swoim majątkiem osobistym. Np. komornik będzie mógł zlicytować mieszkanie, które darowali mu rodzice przed ślubem. Prawda jest jednak taka, że pośrednio odpowiedzialność ta dotknie też współmałżonka z uwagi na jej zakres. Mianowicie, wierzyciel uprawniony będzie także do egzekwowania swojej należności z niektórych składników, które zasadniczo wchodzą do majątku wspólnego:

1. wynagrodzenia za pracę dłużnika (tego małżonka, który zawarł umowę);

2. dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej (umowy zlecenie, umowy o dzieło);

3. dochodów uzyskanych z jego praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy.

Podobnie będzie wówczas, jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo jeżeli zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej (lecz np. z czynu niedozwolonego lub bezpodstawnego wzbogacenia).

Ponadto, jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego, egzekucja może być prowadzona także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Odpowiedzialność za długi małżonka zaciągnięte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny

Jak już napisałam, w przypadku, gdy Twój mąż lub żona zaciągnęli jakie zobowiązanie bez Twojej zgody, to Twoja odpowiedzialność jest wyłączona. Istnieje jednak, jak to zwykle bywa, pewien wyjątek, kiedy i Ty staniesz się dłużnikiem.

Otóż, małżonkowie będą odpowiadać solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.

Zaspokojenie potrzeb rodziny – co to takiego?

To przede wszystkim wydatki na leczenie, żywność czy ubrania, ale również opłaty za media, zakup drobnych przedmiotów wyposażenia domowego oraz wydatki na ich naprawę czy konserwację.

Istotne jest jednak to, że drugi małżonek może uzyskać zwolnienie z takiej odpowiedzialności.

Może on żądać – z ważnych powodów – by sąd uznał, że za zobowiązanie takie odpowiedzialny jest jedynie małżonek, który je zaciągnął. Jeśli sąd przychyli się do tego stanowiska, drugi małżonek zostanie zwolniony z obowiązku jego zapłaty. Tym ważnym powodem może być np. rozrzutny tryb życia małżonka i czynienie przez niego wydatków, które nie mają gospodarczego uzasadnienia albo przekraczają możliwości zarobkowe oraz majątkowe małżonków

Podobnie będzie, gdy małżonek przeznaczył pożyczone pieniądze np. na alkohol, gry hazardowe, czy jedynie własne przyjemności. Odpowiedzialności z tego tytułu także nie będziesz ponosić, ponieważ nie są to wydatki w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.

Jaki jest zakres takiej odpowiedzialności?

Zasadniczo (jeśli nie wystąpimy na opisaną powyżej drogę sądową lub też nie przekonamy sądu do zwolnienia nas z odpowiedzialności), wierzyciel może domagać się spłaty nie tylko z majątku wspólnego małżonków, ale również z majątku osobistego każdego z nich. A ich odpowiedzialność jest solidarna.

Oznacza to, że wierzyciel może sobie wybrać osobę w stosunku do której będzie domagał się całej spłaty, czy też prowadził egzekucję. Najczęściej będzie to ten ze współmałżonków, który ma wyższe dochody lub bardziej wartościowy majątek osobisty, który można zlicytować. Nadto, małżonek, który uregulował swoją „połowę” nie może czuć się zwolniony z zapłaty reszty. Jest bowiem odpowiedzialny za spłatę całego długu.

Co więcej, nawet intercyza nie uchroni Cię przed takim długiem. Jeśli małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej, to i tak odpowiadają wspólnie za spłatę długu zaciągniętego tylko przez jednego z nich w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.

Natomiast jeżeli uzyskamy zwolnienie sądowe, o którym wspominałam powyżej, to odpowiedzialność zostanie ograniczona do majątku osobistego Twojego małżonka, ale też niestety do Waszego majątku wspólnego. Natomiast ochroną przed ewentualną egzekucją zostanie objęty Twój majątek osobisty.

Odpowiedzialność współmałżonka za dług powstały przed ślubem

Jeżeli dług powstał natomiast przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego tego małżonka, ale też z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw.

1) A co z długami podatkowymi lub względem ZUS?

Tego dowiesz się z tego wpisu: Sprawdź, kiedy odpowiesz za długi podatkowe małżonka.

2) Czy są jeszcze jakieś inne długi za które możesz odpowiadać jako małżonek?

Piszę na ten temat w tym artykule: Twój małżonek prowadzi działalność? Możesz odpowiadać za jego długi.

3)  Jak wygląda odpowiedzialność, gdy została podpisana intercyza? 

Zajrzyj tutaj: Czy intercyza zawsze chroni przed długami małżonka?

Wpisy są na bieżąco uzupełniane, dlatego zachęcam Cię do śledzenia mojego bloga, a najlepiej do jego subskrypcji. Zapisując się na newsletter masz pewność, ze żaden nowy artykuł Ci nie umknie 🙂

***

Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy lub indywidualnej konsultacji skontaktuj się ze mną.

Jeżeli spodobał Ci się ten artykuł lub uważasz go za wartościowy, to będzie mi bardzo miło, jeśli podzielisz się nim z innymi. Daj mi znać w rozwiązaniu jakich problemów mogę Ci jeszcze pomóc.

A po więcej prawniczych ciekawostek zapraszam Cię też na Facebooka i Instagram.

2 komentarze

  1. Alina

    Dzień Dobry!
    Proszę o poradę w Sprawie: mąż zaciągnoł dług w banku bez mojej wiedzy i zgody. Jak się o sprawie dowiedziała zrobiłam rozdzielność majątkową. 2 m-ce po zawarciu rozdzielności kupiłam na siebie samochód na swoją działalność jest mi niezbędny do wykonywania pracy. Czy komornik może zająć mi ten samochód na poczet długu mężą? Bardzo dziękuję za odpowiedz.

    Odpowiedz
    • Marta Szkliniarz

      Dzień dobry! Niestety mam zbyt mało informacji na temat zobowiązania, jakie zaciągnął Pani małżonek jeszcze w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Proszę zwrócić uwagę, że w przypadku zobowiązań w celu tzw. zaspakajania potrzeb rodziny zgoda drugiego małżonka nie jest niezbędna by też za takie zobowiązanie odpowiadał. Ale jak napisałam, nie wiem co to za zobowiązanie. Polecam konsultację z prawnikiem, który po przedstawieniu przez Panią wszystkich okoliczności udzieli Pani wyczerpującej odpowiedzi. Pozdrawiam serdecznie.

      Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witaj na Blogu!

Nazywam się 

Marta Szkliniarz

Jestem Adwokatem i Mediatorem Sądowym.

Już od blisko 15 lat pomagam moim Klientom przejść przez najtrudniejsze chwile w ich życiu.

Działam po to by przywrócić Twoje życie do normy i pomóc osiągnąć zamierzone cele.  Zapewnić komfort i bezpieczeństwo. Tak byś Ty mógł skupić się na sobie, swojej rodzinie, swoim biznesie, a nie na problemie, z którym do mnie przychodzisz.

Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia, jestem tu żeby Ci pomóc.

Zadzwoń do mnie lub napisz. Porozmawiamy i pomyślimy nad najlepszym dla Ciebie rozwiązaniem.

Zajrzyj też tutaj

E-book Praktyczny przewodnik po sądowym savoir-vivre Adwokat Sosnowiec Marta Szkliniarz

Zapraszam Cię też serdecznie do pobrania darmowego e-booka

Kategorie

Archiwa

Mogą Cię także zainteresować

Masz pytanie?

Potrzebujesz pomocy?

napisz do mnie lub zadzwoń

Kontakt

Rozwód.Alimenty.Kontakty z dzieckiem.Władza rodzicielska.Spadek.Podział Majątku.Prawo pracy

kontakt

    DANE KONTAKTOWE

    N

    zajrzyj koniecznie też tutaj

    adres

    ul. Małachowskiego 9/23

    41-200 Sosnowiec

    v

    kontakt

    tel. (+48) 530 068 508

    tel./fax (+48) 32 293 60 80

    e-mail: kancelaria@msz-adwokat.pl

    Pin It on Pinterest

    Share This