(+48) 530 068 508 kancelaria@msz-adwokat.pl

Blog

Rozwód.Alimenty.Kontakty z dzieckiem.Władza rodzicielska.Spadek.Podział Majątku.Prawo pracy

prawo rodzinne

bez tajemnic

Darowizna a majątek wspólny. Czyli on, ona i teściowie.

utworzone przez maj 25, 2020Sprawy majątkowe6 Komentarze

 „I żyli długo i szczęśliwie”… to ostatnie zdanie z wielu bajek, jakie pamiętam z mojego dzieciństwa. Ale też przeświadczenie, które towarzyszy wielu osobom podejmującym decyzje o małżeństwie.  Nikt nie myśli wtedy przecież o rozwodzie. Przyszli małżonkowie koncentrują się na przygotowaniach do ślubu, wyborze sali i dodatkach. Układają listę gości i obmyślają menu weselne. A w międzyczasie snują wspaniałe wizje ich wspólnej przyszłości.  W rezultacie, zanim powiedzą sakramentalne „tak”, większość  z nich nie myśli o tym, jakie skutki – pod względem prawnym – wywołuje zawarcie małżeństwa. I jakie mogą być tego konsekwencje, gdy jednak któregoś dnia postanowią się rozwieść.

Przez lata małżeństwa, małżonkowie gromadzą majątek. Bywają także wspierani przez rodziców z jednej i drugiej strony. Otrzymują środki finansowe, wyposażenie mieszkania, a nawet nieruchomości, w które następnie inwestują. Nie zastanawiają się jednak nad skutkami prawnymi (finansowymi) takich zdarzeń. Problem zaczyna się wówczas, gdy w związku z rozstaniem, pragną następnie taki majątek podzielić. Bo podziałowi podlega jedynie to, co stanowi ich majątek wspólny. Tylko, czy na pewno wszystko czego się „dorobili” jest wspólne?

Czym jest wspólność majątkowa małżeńska? Co wchodzi w skład majątku wspólnego? Czy mieszkanie, w którym małżonkowie wspólnie zamieszkiwali, także jest ich wspólną własnością? Co z darowizną od teściów?

Wspólność majątkowa małżeńska

Skutkiem wstąpienia w związek małżeński jest nie tylko obowiązek wierności, czy wzajemnej pomocy. Z chwilą zawarcia małżeństwa, zasadą jest także, że między małżonkami powstaje wspólność majątkowa, nazywana wspólnością ustawową. By wspólność taka powstała, nie trzeba zatem dopełniać żadnych innych formalności.

Wspólność majątkowa nie powstanie jednak, m.in. wtedy gdy małżonkowie przed zawarciem małżeństwa podpiszą intercyzę, czyli umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową.

Co należy do majątku wspólnego małżonków?

Obejmuje on przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej przez oboje małżonków lub przez tylko jednego z nich.

Natomiast przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku osobistego konkretnego małżonka należą także przedmioty nabyte przez niego przed zawarciem związku małżeńskiego i zasadniczo także rzeczy nabyte (już po ślubie) w zamian za pieniądze uzyskane z ich sprzedaży. Nie będą one też podlegały podziałowi.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego?

Są to w szczególności (a więc przykładowo):

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Ale też przedmioty majątkowe nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego.

Musisz jednak wiedzieć, że przepisy przewidują też pewne wyjątki, kiedy to przedmiot mimo, iż nabyty w trakcie trwania wspólności majątkowej, nie wejdzie w skład majątku wspólnego małżonków. Tym samym, zasili majątek osobisty danego małżonka i stanie się tylko jego własnością. Czy darowizna jest takim wyjątkiem?

Darowizna – majątek wspólny czy osobisty?

Przykład: Pani Hanna i pan Krzysztof są małżeństwem. Rodzice pana Krzysztofa darowali mu po ślubie mieszkanie, do którego wprowadzili się świeżo upieczeni małżonkowie. Lokal ten nadawał się do generalnego remontu, dlatego wspólnie w niego inwestowali, wijąc sobie przytulne gniazdko. Pani Hanna przeznaczyła na ten cel także oszczędności, zgromadzone jeszcze przed ślubem. W wydatkach tych wspierali ich rodzice, zarówno z jednej, jak i z drugiej strony. Pomagali także wyposażyć mieszkanie, kupując meble i sprzęt rtv oraz agd. Po latach, doszło jednak do rozwodu i podziału majątku. Czy mieszkanie i inne, otrzymane od teściów w trakcie małżeństwa rzeczy, będą podlegały podziałowi?

Darowizna mieszkania w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej

I tu zaczyna się zgrzyt. Dlaczego? Ponieważ  przedmiot majątkowy nabyty przez darowiznę stanowi majątek osobisty konkretnego małżonka, chyba że darczyńca postanowił inaczej. Czyli, darowizna od ojca i matki wchodzi do majątku osobistego syna, a nie do majątku wspólnego syna i synowej.

Powyższe oznacza także, że przedmioty majątkowe nabyte w drodze darowizny mogą wejść do majątku wspólnego małżonków tylko wtedy, gdy darczyńca „inaczej postanowił”. To „inne postanowienie” powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści umowy darowizny. W przypadku nieruchomości, będzie to akt notarialny. Jeśli nie ma tam odpowiedniego zapisu, wskazującego, że mieszkanie wejdzie do majątku wspólnego obu małżonków, to tak się niestety nie stanie. Co ciekawe, drugi małżonek nie musi być stroną takiej umowy, a zatem być obecnym przy czynności notarialnej, co z resztą zazwyczaj ma miejsce, ponieważ małżonkowie darzą się zaufaniem. Warto zatem zapoznać się z jej treścią, by ustalić, jakie prawa Ci przysługują.

W opisywanym przykładzie, jedynym właścicielem mieszkania jest tylko pan Krzysztof, ponieważ zapisu takiego w umowie darowizny nie było.

Przedmioty urządzenia domowego a darowizna

A co z wyposażeniem mieszkania, które młodzi otrzymali od swoich rodziców? W tym wypadku obowiązuje odmienna zasada. Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków (np. meble, pralka, czy telewizor) są objęte wspólnością ustawową, także wtedy gdy zostały nabyte przez darowiznę, chyba że darczyńca inaczej postanowił. Wynika to ze swego rodzaju doświadczenia życiowego opartego na założeniu, że intencją takiej darowizny jest wsparcie obojga małżonków. Natomiast rozstrzygająca jest oczywiście wola osoby dokonującej darowizny. Dlatego, gdyby rodzic chciał wywołać odmienny skutek, warto jest sporządzić stosowną umowę, w której wyraźnie zostanie określone, że dany przedmiot ma wejść do majątku osobistego jego dziecka.

Pieniądze przekazywane na remont mieszkania należącego do majątku osobistego małżonka. Czy można je odzyskać?

Środki inwestowane przez małżonków mogą zostać w określonych okolicznościach rozliczone jako nakłady z majątku wspólnego (lub osobistego pani Hanny – oszczędności, które posiadała przed ślubem) na majątek osobisty pana Krzysztofa. Natomiast w przypadku pieniędzy od teściów, będzie trzeba w pierwszej kolejności ustalić, czy zostały one podarowane małżonkom, czy może tylko jednemu z nich.

Jeśli nie dojdzie do porozumienia pomiędzy stronami, wyjaśnienie powyższych kwestii będzie zazwyczaj wymagało żmudnego postępowania sądowego, szczególnie gdy niczego nie utrwalano na piśmie, a pieniądze były przekazywane „z ręki do ręki”. Nie obejdzie się bez przedstawienia rozmaitych dowodów, potwierdzających kto, kiedy, komu i na co przekazał pieniądze oraz w jakiej kwocie. Konieczne będzie również skorzystanie z pomocy biegłych, którzy oszacują wartość nakładów podlegających rozliczeniu.

***

Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy lub indywidualnej konsultacji skontaktuj się ze mną.

***

Jeżeli spodobał Ci się ten artykuł lub uważasz go za wartościowy, to będzie mi bardzo miło, jeśli podzielisz się nim z innymi. Daj mi znać w rozwiązaniu jakich problemów mogę Ci jeszcze pomóc.

A po więcej prawniczych ciekawostek zapraszam Cię też na Facebooka i Instagram.

6 komentarzy

  1. www

    Tylko jak to wszystko po 25 latach udowodnić kto komu ile dał i na co. W trakcie małżeństwa kupiliśmy dom. kW akcie notarialnym jest że małżonkowie kupują nieruchomość za pieniądze z majątku wspólnego. Teraz mąż twierdzi że skoro krótko przed zakupem sprzedał swój dom wybudowany przed ślubem jest surogacja i dom jest jego. Tylko że do wykończenia jego domu dołożone były moje pieniądze, pieniądze ślubne i jeszcze kredyt męża był spłacany w trakcie małżeństwa. Prawda jest taka że pieniądze się wymieszały i zastanawia mnie teraz czy sąd będzie badać tą surogację czy uszanuje wpis w akcie notarialnym. Ciekawe jakie są praktyki sądu w takiej sytuacji.

    Odpowiedz
    • Marta Szkliniarz

      Dzień dobry. Bardzo ciekawe Pani pytanie zadała. Otóż spotkałam się z praktyką, że sądy nie kierowały się zapisami w akcie notarialnym, tylko badały okoliczności przepływów finansowych na zakup konkretnej nieruchomości. Z różnym skutkiem. A dlaczego w ogóle to badano? Ponieważ akt notarialny stanowiący czynność notarialną ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, że określone osoby stawiły się przed notariuszem i złożyły oświadczenia zawarte w akcie. Akt notarialny zaświadcza o dokonaniu czynności prawnej i w tej mierze korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Domniemania prawne, z których korzysta akt notarialny mogą być jednak wzruszone. Jednakże samo twierdzenie, że dokument urzędowy jest niezgodny z prawdą, nie stanowi zaprzeczenia jego prawdziwości i nie podważa jego mocy dowodowej. Strona powinna udowodnić, że zawarte w dokumencie oświadczenie jest niezgodne z prawdą. Pozdrawiam

      Odpowiedz
  2. Mateusz

    Dzień dobry 🙂 Ja mam z kolei inne pytanie – otrzymaliśmy (otrzymałem) darowiznę od Taty, z której to darownizny finansujemy z Żoną zakup mieszkania. Z artykułu wynika, że darowizna stanowi mój majątek, ale umowa zakupu mieszkania jest już z kolei podpisana przez nas jako małżonków. Dla mnie oczywiste jest, że zarówno darowizna, jak i mieszkanie są wspólne pół na pół, ale zastanawiam się, czy skoro otrzymałem darowiznę i złożyłem oświadczenie w Urzędzie Skarbowym, to czy w tej sytuacji muszę np. połowę darowizny formalnie przekazać Żonie (przed wpłatą części ceny mieszkania, która musi być już pokryta z darowizny), aby formalnie było udokumentowane, że mieszkanie finansujemy wspólnie? Czy jeśli nie przekażę połowy darowizny to Urząd nie będzie na przykład żądał zapłaty podatku od darowizny (niezgłoszonej przez Żonę, bo przecież mieszkanie kupione na naszą dwójkę)?

    Odpowiedz
    • Marta Szkliniarz

      Dzień dobry, można też postąpić inaczej. Można rozważyć nabycie nieruchomość samodzielnie, za pieniądze z darowizny, ale włączyć następnie ten składnik do majątku wspólnego poprzez zawarcie u notariusza umowy rozszerzającej wspólność majątkową małżeńską o właśnie ten składnik majątku (np. Pana nieruchomość, którą nabył Pan za pieniądze z darowizny). Jeśli natomiast chodzi o pytanie dotyczące kwestii podatkowych, to polecam zasięgnąć porady specjalisty z zakresu prawa podatkowego, którym ja na co dzień się niestety nie zajmuję. Również korzystam w tym względzie z pomocy profesjonalnego doradcy podatkowego. Pozdrawiam serdecznie

      Odpowiedz
  3. Marcin

    A co w przypadku darowizny mieszkania dla obojga małżonków (wchodzącą w skład majątku wspólnego) przyjmijmy wartość 400 000, na który rodzice wzięli kredyt 300 tyś na siebie i nie przekazali w darowiźnie. W dacie rozwodu pozostało do spłaty 100 tyś, w dacie rozprawy podziału majątku będzie około 50 tyś?

    Odpowiedz
    • Marta Szkliniarz

      Dzień dobry. Ale czy Państwo spłacacie ten kredyt? I w jaki sposób? (po równo?) Kto ma otrzymać mieszkanie? Czy doszło do zawarcia ustnej umowy pomiędzy Państwem a Rodzicami? Mam niestety zbyt mało informacji by odpowiedzieć na to pytanie. Pozdrawiam serdecznie.

      Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witaj na Blogu!

Nazywam się 

Marta Szkliniarz

Jestem Adwokatem i Mediatorem Sądowym.

Już od blisko 15 lat pomagam moim Klientom przejść przez najtrudniejsze chwile w ich życiu.

Działam po to by przywrócić Twoje życie do normy i pomóc osiągnąć zamierzone cele.  Zapewnić komfort i bezpieczeństwo. Tak byś Ty mógł skupić się na sobie, swojej rodzinie, swoim biznesie, a nie na problemie, z którym do mnie przychodzisz.

Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia, jestem tu żeby Ci pomóc.

Zadzwoń do mnie lub napisz. Porozmawiamy i pomyślimy nad najlepszym dla Ciebie rozwiązaniem.

Zajrzyj też tutaj

E-book Praktyczny przewodnik po sądowym savoir-vivre Adwokat Sosnowiec Marta Szkliniarz

Zapraszam Cię też serdecznie do pobrania darmowego e-booka

Kategorie

Archiwa

Mogą Cię także zainteresować

Masz pytanie?

Potrzebujesz pomocy?

napisz do mnie lub zadzwoń

Kontakt

Rozwód.Alimenty.Kontakty z dzieckiem.Władza rodzicielska.Spadek.Podział Majątku.Prawo pracy

kontakt

    DANE KONTAKTOWE

    N

    zajrzyj koniecznie też tutaj

    adres

    ul. Małachowskiego 9/23

    41-200 Sosnowiec

    v

    kontakt

    tel. (+48) 530 068 508

    tel./fax (+48) 32 293 60 80

    e-mail: kancelaria@msz-adwokat.pl

    Pin It on Pinterest

    Share This